Nhân học tôn giáo PDF. In Email
Đại Học - Thông tin đào tạo
Thứ bảy, 24 Tháng 1 2015 15:27

Tính cấp thiết của môn học

Tôn giáo từ lâu vốn đã được nhiều nhiều ngành khoa học nghiên cứu và giảng dạy như: Thần học, Tôn giáo học, Triết học tôn giáo, Tâm lý học tôn giáo, Dân tộc học tôn giáo, Lịch sử học tôn giáo, Xã hội học tôn giáo, Văn hóa học tôn giáo, Chính trị học tôn giáo, Kinh tế học tôn giáo, Nhân học tôn giáo… Trong đó, Nhân học tôn giáo trên thế giới vừa có lịch sử phát triển lâu đời, vừa có ưu thế và vị trí quan trong trong nghiên cứu về tôn giáo và các vấn đề có liên quan đến tôn giáo.

Nhân học tôn giáo là một ngành học khá mới mẻ ở Việt Nam. Ở trên thế giới, Nhân học tôn giáo đời từ thế kỷ XIX và đã có nhiều thành tựu trong nghiên cứu và đào tạo. Ở Việt Nam, Nhân học tôn giáo không chỉ ra đời muộn mà còn có ít cơ quan nghiên cứu và trường đại học triển khai nghiên cứu tôn giáo từ góc độ Nhân học. Cho đến nay chỉ có 2 trường đại học có giảng dạy và nghiên cứu Nhân học tôn giáo, đó là Bộ môn Nhân học (Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội) và Khoa Nhân học (Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh). Riêng viện nghiên cứu thì chỉ có một phòng nghiên cứu Nhân học tôn giáo của Viện Dân tộc học Việt Nam mới được thành lập.

Từ năm 2004 cùng với sự chuyển đổi từ Dân tộc học sang Nhân học tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội, việc giảng dây môn học về Tôn giáo cũng được chuyển dần từ Dân tộc học tôn giáo sang Nhân học tôn giáo. Tuy nhiên, cho đến trước năm 2010, Bộ môn Nhân học chỉ là một Bộ môn trực thuộc khoa Lịch sử, với thời lượng đơn vị học trình hạn chế, nên môn học Nhân học tôn giáo có năm dạy, năm không. Bắt đầu từ năm 2010, khi Bộ môn Nhân học trở thành một bộ môn trực thuộc trường thì môn Nhân học tôn giáo được coi là môn học chính bắt buộc của ngành Nhân học với thời lượng 3 tín chỉ.

Khái niệm Dân tộc học/Nhân học tôn giáo hàm chứa sự tương đồng cơ bản giữa Dân tộc học và Nhân học tôn giáo, biểu nghĩa cho sự kế thừa và cập nhật để phát triển ngành Dân tộc học Việt nam. Về căn bản Dân tộc học và Nhân học đều nghiên cứu  tôn giáo tín ngưỡng các dân tộc hay cộng đồng người cụ thể dưới góc độ văn hóa và xã hội. Nhưng Dân tộc học Việt nam do nhiều điều kiện nghiên cứu còn hạn chế nên thường tiếp cận theo cách miêu thuật các hiện tượng tượng đối đơn lẻ, ít đặt trong hệ thống với các mối quan hệ của nó, vì vậy thiếu sự so sánh thậm chí cả các dân tộc và tôn giáo tín ngưỡng trong vùng. Còn Nhân học trên thế giới khởi thủy cũng chỉ nghiên cứu “người ngoài” để tìm hiểu sự khác biệt giữa “chúng ta” và “người khác”. Tuy nhiên, theo thời gian nó ngày càng mở rộng đối tượng, phạm vi, phương pháp nghiên cứu theo hướng đặt các vấn đề và dân tộc cần tìm hiểu trong sự so sánh tương đối rộng, xem xét trong một hệ thống với các mối quan hệ và tương tác đa chiều, kết hợp nghiên cứu cụ thể với tổng thể lý luận. Vì vậy, Nhân học đã trở thành một ngành khoa học xã hội có vị trí khá quan trọng ở hầu hết các nước đã và đang phát triển. Do đó, cụm từ Dân tộc học/Nhân học tôn giáo vừa nhằm khẳng định tầm quan trọng của vấn đề Dân tộc học/Nhân học tôn giáo ở nước ta, nhấn mạnh đến thế mạnh của ngành trong thời gian qua và những năm tới, vừa thể hiện tính kế thừa và phát triển của ngành nhằm đáp ứng nhu cầu thực tiển của đất nước trong thời kỳ đổi mới.

Mục tiêu và yêu cầu của môn học

- Môn học cung cấp cho người học những kiến thức cần thiết để nắm bắt và hiểu các cách tiếp cận Nhân học tôn giáo, phân biệt với ngành Nghiên cứu tôn giáo. Qua đó giúp cho học viên tiếp cận các vấn đề tôn giáo, tín ngưỡng dưới góc độ Nhân học.

- Cung cấp cho người học – sinh viên ngành Nhân học hiểu và nắm được các tri thức về những vấn đề lý thuyết (bao gồm khái niệm, cách tiếp cận), phương pháp nghiên cứu (gồm các kĩ thuật thu thập tài liệu, phân tích xử lý và trình bày tài liệu) và tri thức phổ thông về một số chủ đề quan trọng của Nhân học tôn giáo.

- Từ những kiến thức được học, sinh viên biết vận dụng các kỹ năng, phương pháp nghiên cứu và giải quyết các vấn đề liên quan đến các vấn đề tôn giáo ở Việt Nam. Sinh viên sẽ có thể phân tích, thảo luận, bình luận về các sự kiện liên quan đến những vấn đề tôn giáo tín ngưỡng.

- Môn học cung cấp cho sinh viên những kỹ năng thực hành và viết bài về Nhân học tôn giáo, tín ngưỡng. Nắm bắt được những phương pháp thực địa tối thiểu trong ngành Nhân học tôn giáo, ý tưởng nghiên cứu, thu thập số liệu, lý giải vấn đề.

- Từ những kiến thức được học, sinh viên biết vận dụng các kỹ năng, phương pháp nghiên cứu và giải quyết các vấn đề liên quan đến tôn giáo và tín ngưỡng tôn giáo các tộc người ở Việt Nam.

- Từ những lý thuyết cơ bản về Nhân học tôn giáo cung cấp cho sinh viên những cách tiếp cận với thực tế đời sống tôn giáo ở Việt Nam.

- Sau môn học sinh viên tự tin trong nghiên cứu, viết tiểu luận, các bài nghiên cứu khoa học về tôn giáo dưới góc độ Nhân  học.

Thiết kế nội dung môn học

Ở Việt Nam, Nhân học tôn giáo ra đời muộn và chưa được nghiên chưa được nghiên cứu và giảng dạy phổ biến, vì vậy không có một giáo trình bài giảng nào liên quan đến nhân học tôn giáo bằng tiếng Việt.

Để thiết kế nội dung môn học chúng tôi phải sử dụng, thừa kế các bài giảng (giáo trình) của các trường đại học trên thế giới. Ở đây chúng tôi tham khảo của các trường đại học ở 03 trung tâm nghiên cứu và giảng dạy Nhân học tôn giáo lớn trên thế giới là Mỹ, Anh, Úc. Ngoài ra chúng tôi có tham khảo các đề cương tín chỉ về môn học này của một số trường đại học của Pháp, Trung quốc, Nhật bản, Thái Lan.

Tuy nhiên một trong những khó khăn gặp phải khi tham khảo các bài giảng trên thì một điều dễ nhận ra là nội dung không thống nhất, thời lượng và cách tổ chức giáo trình/bài giảng không giống nhau. Sau khi tham khảo các loại bài giảng/ giáo trình của các nước nói trên chúng tôi lựa chọn 02 giáo trình của…làm khung chính của bài giảng, có bổ sung thêm những bài giảng của một số giáo trình khác và Việt Nam hóa các nội dung nghiên cứu tôn giáo cụ thể.

Ngoài các nội dung chính của bài giảng chúng tôi còn biên tập sâu các chuyên đề liên quan đến Tôn giáo và nhân học tôn giáo để cho sinh viên tham khảo, sử dụng trong quá trình học tập và thi kiểm tra.

GVC. Phạm Văn Thành

Bộ môn Nhân học Văn hóa

Khoa Nhân học

 

Hình Ảnh Nhân Học

  • Khoa Nhân học
    Phòng 308-314 nhà A, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội
    336 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội
    Điện thoại: (84.4) 35575185/35579585; Fax:(84.4) 35575185

    phòng khám răng uy tin | Thi công PCCC | Thi công PCCC

    invisible hit counter